Nieuws

Zes op de tien ondernemers noemen het ondernemersklimaat in Nederland slecht tot zeer slecht. Dat bleek uit de Prinsjesdagpeiling van MKB-Nederland en VNO-NCW, en die stemming was voelbaar in De Ondernemer. Presentator Gerben van Driel nam de stand in ondernemersland door met Romke de Jong (De Jong's IJs, oud-Kamerlid en ambassadeur van Familiebedrijven Nederland), Melle Schellekens (medeoprichter van The Good Roll), Jan Meerman van INretail en fiscalist Dion Wetterhaan.

Het zit in de stapeling
Geen van de gasten wil van alle regelgeving af. Het probleem zit in de optelsom. "Elke regel op zich is goed te verdedigen," zei Romke de Jong. "Maar de stapeling zorgt ervoor dat een ondernemer heel veel tijd kwijt is. Tijd die je niet in innovatie, verduurzaming of je klanten steekt."

Jan Meerman van INretail ziet hetzelfde in de winkelstraat. "Soms lijkt een maatregel klein, maar het effect op de winkelvloer is heel groot." Hij noemde het plan om personeelskorting op kleding te schrappen. Op papier een detail, in de praktijk een arbeidsvoorwaarde die verdwijnt. Zet vijf of zes van zulke maatregelen naast elkaar en je zit volgens hem op procenten extra kosten, bij rendementen die al onder druk staan. In de retail is nog maar de helft van de ondernemers positief over de eigen toekomst.

Melle Schellekens van The Good Roll liep tegen iets anders aan: regels die elkaar niet kennen. Toen hij activiteiten richting Afrika opzette, bleek onderweg dat de ene wet de andere in de weg zat. "Dat kom je pas tegen op het moment dat je ertegenaan loopt. Dan ben je al veel geld en veel tijd verder."

Het beeld van de ondernemer
Waar De Jong zich het meest aan stoort, is hoe er over ondernemers wordt gesproken. "Ondernemen is ook slapeloze nachten, klappen incasseren, tegenslagen kennen. Om dan zo neergezet te worden, schiet echt tekort." Opschalen van klein naar groot gaat in Nederland te moeilijk, vindt hij. Van zelfstandige naar twee of drie medewerkers is al een stap, en boven de tien komen maar weinigen.

Schellekens legde de bal ook bij de sector zelf. Het negatieve sentiment komt volgens hem net zo goed uit de markt als uit Den Haag. "Wij als ondernemers zijn er ook met z'n allen verantwoordelijk voor om te laten zien hoe het wél kan."

Het gaat ook de goede kant op
Er klonk ook tegengeluid. De Jong, die tussen 2021 en 2023 zelf in de Tweede Kamer zat, merkt bij dit kabinet een omslag: veel bedrijfsbezoeken, ministers die het bedrijfsleven ontvangen, een schrapoperatie van 250 regels. "Ik zie nu wel die uitgestoken hand."

Ook Schellekens ziet vooral energie. "In mijn omgeving wordt juist met heel veel positiviteit ondernomen." Snel bijsturen als de omstandigheden veranderen, noemt hij een van de krachten van ondernemerschap.

Hoe het wél zou kunnen
De gasten kwamen met concrete voorstellen. Schellekens wil nieuwe wetgeving invoeren met een testperiode: werkt het, dan blijft het, werkt het niet, dan stoppen we ermee. En hij pleit voor een langetermijnplan. Waar willen we als Nederland over tien jaar staan, en betrek ondernemers bij het antwoord.

De Jong had er drie. Durf als overheid strategische sectoren te kiezen en die ook echt te financieren. Geef bedrijven tot tien werknemers verlichting in de regelgeving, een soort regelvrije voet, zodat groeien aantrekkelijker wordt. En verkort de loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers, waarbij de overheid de resterende periode garandeert.

Wat je fiscaal alvast kunt doen
Fiscalist Dion Wetterhaan waarschuwde voor sturen op de waan van de dag. Twee dingen om nu al rekening mee te houden. De erf- en schenkbelasting wordt volgens hem niet gunstiger: "Die tarieven gaan nooit meer lager worden." Wie het bedrijf wil overdragen, kan de bedrijfsopvolgingsregeling dus beter vroeg benutten. Daarbij is ruwweg de eerste anderhalf miljoen aan ondernemingsvermogen vrijgesteld, en van het restant nog eens 75 procent. Het tweede punt is de pseudo-eindheffing voor zakelijke auto's op fossiele brandstof, jaarlijks 12 procent van de cataloguswaarde. Dat staat volgens hem bij veel ondernemers nog niet op het netvlies.

Zijn eigen wens is opvallend voor een fiscalist: "Het liefst zou ik hebben dat de fiscaliteit zó eenvoudig is dat ik bijna niet meer nodig ben."

De Ondernemer
Elke dinsdag tussen 17:00 en 18:00 uur en woensdag tussen 12:00 en 13:00 uur (herhaling) schuiven (top)ondernemers en andere experts aan in de studio in het programma De Ondernemer.

In De Ondernemer delen ondernemers en experts hun visie op onder meer personeel, online marketing, financiering en innovaties.